دو خواسته ایران پیش از آغاز مذاکرات اسلام‌آباد

تنگه هرمز — آبراهی باریک در سواحل جنوبی ایران که برای عملکرد عادی اقتصاد جهانی حیاتی است — همچنان عملاً بسته باقی مانده است. این در حالی است که بازگشایی تنگه یکی از بندهای کلیدی توافق آتش‌بس لحظه آخری با ایران بود که روز سه‌شنبه اعلام شد.

تداوم فشارهای اقتصادی و محدودیت‌های زیرساختی، حیات رسانه‌های مکتوب و برخط و معیشت روزنامه‌نگاران را با چالش‌های جدی مواجه کرده است و تداوم این روند در صورت بی‌توجهی، می‌تواند به تضعیف سرمایه اجتماعی و رسانه‌ای کشور بینجامد.

برای حاکمان دینی ایران، صرفاً زنده ماندن در برابر یورش آمریکا و اسرائیل به معنای پیروزی است. اما بذرهای بحران بعدی آن‌ها ممکن است همین حالا کاشته شده باشد. ایران پیش از جنگ نیز در بحران اقتصادی بود — و فشارهای ناشی از آن، یکی از محرک‌های اعتراضات اخیر به شمار می‌رفت.

ساکنان پایتخت ایران تلاش می‌کنند زندگی‌شان را از نو سامان دهند، هرچند کمتر کسی باور دارد که درگیری واقعاً پایان یافته است. با این حال، همین آتش‌بس فرصتی ارزشمند برای آسودگی کوتاه‌مدت فراهم کرد و مردم تلاش کردند از شادی‌های کوچک زندگی روزمره لذت ببرند.

سخنگوی کاخ سفید، کارولین لیویت، روز چهارشنبه اعلام کرد که معاون رئیس‌جمهور، جی‌دی ونس، ریاست تیم مذاکره‌کننده ایالات متحده در گفت‌وگوهای صلح با ایران را که قرار است روز شنبه برگزار شود، بر عهده خواهد داشت. از طرف ایران، قالیباف و عراقچی شرکت می‌کنند.

ساعاتی پیش مریم اکبری‌منفرد، زندانی سیاسی پس از گذراندن ۱۷ سال حبس از زندان آزاد شد. او در طول دوره زندان خود حتی یک روز از حق مرخصی برخوردار نشد. او در دی‌ماه ۱۳۸۸ بازداشت شده بود و هنگام بازداشت سه دخترش خردسال بودند. امروز هر سه نفر آنها زنان جوانی بودند که به استقبال مادرشان رفتند.

توافق آتش‌بس میان ایران و ایالات متحده با استقبال و احساس آسودگی در سراسر جهان مواجه شده است. اما آنچه در ادامه رخ خواهد داد، همچنان بسیار نامشخص است. هر دو طرف پس از اعلام این توافق که با میانجی‌گری پاکستان حاصل شد، ادعای پیروزی کردند.

اسرائیل روز چهارشنبه اعلام کرد که از تعلیق دوهفته‌ای حملات علیه ایران توسط پرزیدنت ترامپ حمایت می‌کند، اما افزود که این توافق شامل لبنان نمی‌شود. شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان پیش‌تر گفته بود که تعلیق دوهفته‌ای مخاصمات، شامل لبنان نیز خواهد شد.

مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، برای نخستین‌بار از زمان آغاز جنگ، به مذاکره‌کنندگان خود دستور داده بود به سمت توافق حرکت کنند. عمدتاً از طریق پیک‌هایی که یادداشت‌ها را منتقل می‌کردند ارتباط برقرار می‌کرد. موافقت او با دادن اختیار به مذاکره‌کنندگان برای دستیابی به توافق را یک «نقطه عطف» بود.