آقای سید علی خامنه‌ای، اگر فیلمی را که من دیده‌ام ندیده باشد، با این همه بی‌خبری، باید خودش خودش را کنار بگذارد. اما اگر دیده باشد و سکوت کند، حتما یکی از مخاطبان لعنتی است که پدر مسلمان و سید من، سی سال پیش، بر سر سجاده حواله کرد.

موازی‌سازی یکی از مشخصات غالب جمهوری اسلامی بوده است. این سنت در دولت احمدی‌نژاد بازتولید شده - منتها این بار در رقابت با ولی فقیه! ولی چگونه او می‌تواند به این کار دست بزند و یا مشایی را هم‌چنان در کنار خود نگاه دارد؟ شاید در پاسخ بتوان آن را یکی از دلایل تضعیف بی‌سابقه خامنه‌ای در دوران احمدی‌نژاد بشمار آورد. خامنه‌ای در ورای قدرت ظاهری خود بسیار تنها شده است و شاید به این دلیل هم هست که نمی‌تواند حتا احمدی‌نژاد را به عزل مشایی وادار کند.

مسئله بهائیان ایران و برداشتن بارِ این ستم سنگین عقیدتی از روی آنها، بخشی اساسی از موضوع مهم برقراری پلورالیسمِ مذهبی ــ فرهنگی، مدارای فکری، و ایجادِ دموکراسی حقیقی بر پایه‌ی یک سکولاریسم انسانی است. زیرا، سنگ بنای مردم سالاری، همان مدارای مذهبی و کثرت گرایی دینی و فرهنگی است که روشنفکران ما به ویژه در جریانِ مبارزاتِ ضد سلطنتی توجهی به آن نداشتند.

در قرون هفده و هجده میلادی ریشه‌یابی ِ رنج‌های بشری، رنج‌های که درمان‌پذیرند، در کانون مطالعات فلسفی قرار گرفت. در قرن هجدهم به ویژه این تحول در بسیاری حوزه‌ها به چشم می‌خورد. مثلاً در جنبش روشنگری اسکاتلند و آثار دیوید هیوم، پژوهش‌های تاریخی جایگزین فلسفه‌ی مجرد می‌شوند و بررسی‌های تاریخی از دیدگاه کارآیی اخلاقی و سیاسی مورد بازبینی قرار می‌گیرند.

تحولى که در ترکيه در حال رخ دادن است، تحولى عميق است. ارتش از تسلط مطلق ايدئولوژى کماليست آرام آرام رها شده و به جاى وفادارى به کماليست، وفادارى به کشور و شايسته سالارى حاکم مى‌گردد. نظاميان در ترکيه امروز در ضعيف ترين شرايط قرار دارند. آنان از يک سو حاميان بين المللى خود را از دست داده‌اند و از سوى ديگر در سرکوب پ ک ک ناتوان بوده‌اند.

ما كه خود سوخته‌جان باخته‌ايم، شعله برجان شب انداخته‌ايم / از ته دره‌ى خون با تن خويش، تا به معراج پلى ساخته‌ايم! رقص بردار به شوق ديدار: اين بهايی‌‌ست كه پرداخته‌ايم!! ماكه ديريست بپا خاسته‌ايم، كدخدا نه، كه خدا خواسته‌ايم، روبروى لشكر جهل و جنون، صفى از ترانه آراسته‌‌ايم!

یاس واره‌ی پریسای من / تو را چگونه سرودن باید / که عشق را / از میان هفتاد و دو ملت / در دستهایت / مومنانه / چنان امانتی از اساطیر / به سلامت گذراندی ...