عفو بینالملل: در واکنش به گزارشهایی مبنی بر اینکه ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را دعوت کرده و قصد دارد روز چهارشنبه میزبان او در مجارستان باشد، اریکا گوئوارا-روساس، رئیس بخش تحقیقات جهانی، حمایتگری و سیاستگذاری سازمان عفو بینالملل، اظهار داشت:
«نخستوزیر نتانیاهو متهم به جنایت جنگی است و به استفاده از گرسنگی بهعنوان روشی برای جنگ، حمله عمدی به غیرنظامیان، و جنایات علیه بشریت از جمله قتل، آزار و اذیت و سایر اقدامات غیرانسانی متهم شده است. مجارستان بهعنوان یکی از کشورهای عضو «دیوان کیفری بینالمللی» (ICC) موظف است در صورت سفر او به این کشور، وی را دستگیر کرده و به دیوان تحویل دهد. هر سفری که او به یک کشور عضو ICC انجام دهد و به دستگیریاش منجر نشود، اسرائیل را تشویق میکند تا جنایات بیشتری علیه فلسطینیها در سرزمینهای اشغالی فلسطین مرتکب شود.
دعوت اعلامشده از نتانیاهو باید بهعنوان تلاشی ریاکارانه برای تضعیف دیوان کیفری بینالمللی و فعالیتهای آن تلقی شود و توهینی به قربانیان این جنایات است که برای عدالت به این دیوان چشم دوختهاند. دعوت مجارستان نشاندهنده بیاحترامی به قوانین بینالمللی است و تأیید میکند که جنایتکاران جنگی متهم که تحت تعقیب ICC هستند، در خیابانهای یک کشور عضو اتحادیه اروپا مورد استقبال قرار میگیرند.
سفر نتانیاهو به مجارستان نباید به شاخصی برای آینده حقوق بشر در اروپا تبدیل شود. رهبران اروپا و جهان باید به سکوت و بیعملی شرمآور خود پایان دهند و از مجارستان بخواهند نتانیاهو را در جریان این سفر دستگیر کند؛ سفری که رنج قربانیان فلسطینی نسلکشی اسرائیل در غزه، جنایات جنگی در دیگر بخشهای سرزمینهای اشغالی فلسطین، و نظام ریشهدار آپارتاید علیه همه فلسطینیهایی که حقوقشان تحت کنترل اسرائیل است را به سخره میگیرد.
سازمان عفو بینالملل از دادستان ICC میخواهد که همه جنایات اسرائیل را مورد تحقیق و پیگرد قرار دهد. مجارستان نیز باید با بهکارگیری اصول صلاحیت جهانی همین کار را انجام دهد. رهبران قدرتمندی مانند نتانیاهو که از سوی ICC به جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت متهم شدهاند، نباید دیگر از چشمانداز مصونیت دائمی برخوردار باشند.»
«دیوان کیفری بینالمللی برای اطمینان از پاسخگویی در قبال قربانیان نسلکشی و دیگر جنایات تحت قوانین بینالمللی تأسیس شد، تا جنایاتی که وجدان بشری را به لرزه درمیآورند، دیگر با مصونیت همراه نباشند و “هرگز دوباره” تکرار نشوند. در “به عدالت کشاندن قدرت”، ICC اکنون با واکنش جهانی از سوی رهبران قدرتمندی مواجه است که به دنبال تضعیف حاکمیت قانون بینالمللی و از بین بردن امکان پاسخگویی برای قدرتمندان هستند.»
پیشزمینه
در نوامبر ۲۰۲۴، دیوان کیفری بینالمللی حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین، و محمد دیاب ابراهیم المصری، فرمانده گردانهای القسام، را به اتهام جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت صادر کرد.
از آن زمان، رهبران کشورهای عضو ICC از جمله فرانسه، آلمان، ایتالیا، مجارستان و لهستان اعلام کرده یا تلویحاً گفتهاند که اگر بنیامین نتانیاهو به کشورهایشان سفر کند، او را دستگیر نخواهند کرد. ایالات متحده نیز تحریمهایی علیه کریم خان، دادستان ICC، وضع کرده است.
یکی از اصول بنیادین اساسنامه رم، که دیوان کیفری بینالمللی بر اساس آن تأسیس شده، این است که همه افرادی که مشمول حکم بازداشت ICC هستند، باید بدون استناد به مصونیت، در صورتی که در حوزه قضایی کشورهای عضو ICC، از جمله در خاک آنها، حضور یابند، دستگیر و به دیوان تحویل داده شوند.