امانوئل ماکرون، رئیسجمهوری فرانسه روز چهارشنبه نشستی را در کاخ الیزه با حضور وزرا و مقامهای بلندپایه دفاعی کشورش با موضوع «ایران» برگزار کرد.
نشست روز چهارشنبۀ «شورای دفاع و امنیت ملی فرانسه» در کاخ الیزه، به ایران و فعالیتهای هستهای این کشور آنهم در بحبوحه تشدید تنشها میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده اختصاص داشت.
برگزاری چنین نشستی درباره این موضوع خاص، نشاندهنده سطح نگرانیهای فزاینده در میان متحدان اروپایی آمریکاست.
این در حالیست که منابع دیپلماتیک نیز از احتمال حمله نظامی مشترک اسرائیل و آمریکا، به تأسیسات هستهای ایران در صورت تداوم بنبست مذاکرات خبر میدهند.
نگرانیها در این خصوص پس از تشدید تحرکات نظامی آمریکا در منطقه، از جمله اعزام یک ناو هواپیمابر دیگر ایالات متحده به خاورمیانه و حملات اخیر به یمن، شدت گرفته است.
وزیر خارجه فرانسه: فرصت محدود است
متعاقب نشست دفاعی و امنیتی کابینه به ریاست امانوئل ماکرون، وزیر خارجه فرانسه نیز درباره فرصت بسیار اندک موجود برای دستیابی به توافق هستهای با ایران هشدار داد.
ژان-نوئل بارو که برای نمایندگان مجلس فرانسه سخن میگفت، نسبت به برنامه هستهای ایران ابراز نگرانی کرد. وی هشدار داد که در صورت شکست مذاکرات با تهران، «یک رویارویی نظامی تقریباً اجتنابناپذیر خواهد بود».
او تصریح کرد: «ده سال پس از نهایی شدن توافق هستهای ایران که به نام برجام شناخته میشود، ما هنوز هم بر این عقیده هستیم که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد. اولویت ما دستیابی به توافقی است که به طور پایدار و قابل اعتماد برنامه هستهای ایران را محدود کند. فرصت محدود است و تنها چند ماه تا انقضای این توافق که ده سال پیش، به ویژه با ابتکار عمل فرانسه به دست آمد، باقی مانده است. اگر این تلاشها شکست بخورد، مواجهه نظامی تقریباً اجتنابناپذیر خواهد بود که هزینه بسیار بالایی برای بیثباتی شدید منطقه خواهد داشت.»
این اظهارات در پی افزایش تنشها در خاورمیانه و نگرانیهای بینالمللی درباره پیشرفتهای هستهای ایران بیان شد.
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی نوامبر ۲۰۲۴ با صدور قطعنامهای که حمایت کشورهای بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایالات متحده را به همراه داشت از ایران خواست همکاری خود را در مورد برنامه هستهایاش بهبود بخشد. در این قطعنامه همچنین بر لزوم تهیه گزارش کاملی درباره فعالیتهای هستهای ایران و پایبندی به محدودیتهای اعمال شده در توافق هستهای ۲۰۱۵ تاکید شد.
تحلیلگران سیاسی همزمان با صدور این قطعنامه اظهار داشتند که ایران نه توانایی و نه تمایلی برای ورود به یک رویارویی مستقیم دارد و ترجیح میدهد از طریق مذاکرات به دنبال به رسمیت شناختن به عنوان یک قدرت منطقهای باشد.
با این حال، افزایش تنشها و عدم پیشرفت در مذاکرات هستهای، نگرانیهایی را درباره احتمال درگیری نظامی در منطقه ایجاد کرده است.
شکایت فرانسه از ایران به دیوان بینالمللی دادگستری
روزنامه «فیگارو» نیز به نقل از وزیر خارجه فرانسه اعلام کرد که این کشور «بهزودی» علیه تهران در دیوان بینالمللی دادگستری به دلیل «نقض حق برخورداری از حمایت کنسولی» در خصوص دو تبعه فرانسوی خود که همچنان در ایران بازداشت هستند، اقامه دعوی خواهد کرد.
ژان نوئل بارو اظهار داشت: «ما فشار بر رژیم ایران را برای آزادی سسیل کولر و ژاک پاری که بیش از ۱۰۰۰ روز است در بازداشت به سر میبرند، افزایش خواهیم داد».
وی همچنین از اعمال تحریمهای اروپایی بیشتر طی روزهای آینده علیه مسئولان ایرانی دخیل در آنچه وی «سیاست گروگانگیری دولتی» خواند، خبر داد.
تقویت توان عملیاتی پنتاگون در خاورمیانه
پنتاگون روز سهشنبه یعنی پانزده روز پس از آغاز حملات هوایی علیه یمن، از تقویت توان عملیاتی خود در خاورمیانه و اعزام هواپیماهای جنگی بیشتر خبر داد.
یک مقام ارشد اروپایی معتقد است که عملیات نظامی آمریکا در یمن میتواند نشانهای از حوادث جدی دیگر در آینده باشد. به گفته وی، مسئله وقتی روی دیگر به خود میگیرد که بدانیم آیا ایالات متحده قصد دارد در ماههای آینده به ایران حمله کند یا خیر؟
دونالد ترامپ که پیشتر نامهای به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران ارسال کرده و از او خواسته بود کشورش فوراً مذاکرات را آغاز کند، روز یکشنبه تهدید کرد در صورتی که تهران بر سر برنامه هستهای خود با واشنگتن به توافق نرسد، ایران را بمباران کرده و تحریمهای جدیدی علیه این کشور اعمال خواهد کرد.
تهران اما این تهدید را جدی نگرفته و اعلام کرده است تنها حاضر است به صورت غیرمستقیم از طریق میانجی (احتمالا عمان) و آنهم تنها بر سر برنامه هستهای خود با ایالات متحده مذاکره کند.
در حالی که انتظار میرود گیدئون سعر، وزیر خارجه اسرائیل روز پنجشنبه به پاریس سفر کند، منابع دیپلماتیک اعلام کردند که وزرای تروئیکای اروپایی (فرانسه، بریتانیا و آلمان) امیدوارند در نشست وزیران ناتو در بروکسل، با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا درباره پرونده ایران بحث و تبادل نظر کنند.
سه کشور اروپایی که در مذاکرات منتهی به توافق هستهای وین در سال ۲۰۱۵ (برجام) مشارکت داشتند، ماههاست تلاش میکنند تهران را برای تن دادن به از سرگیری مذاکرات بر سر فعالیتهای هستهای خود و حل اختلافات با آژانس بینالمللی انرژی اتمی تحت فشار قرار دهند.
ایران که همواره تلاش برای دستیابی به سلاح اتمی را رد میکند، تولید اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی را به میزان قابل توجهی افزایش داده است.
تهران تأکید دارد که این اقدامات صرفاً در چارچوب موافقتنامههای بینالمللی و تحت نظارت آژانس انجام میشود.
اخیراً چندین دور گفتگو میان تهران و نمایندگان تروئیکای اروپایی با هدف تلاش برای زمینهسازی مذاکرات انجام شده و اروپاییها امیدوارند حداکثر تا ماه اوت به توافقی دست یابند.
به گفته منابع دیپلماتیک، با توجه به اینکه دولت دونالد ترامپ سیاست «فشار حداکثری» بر تهران را دنبال میکند، هماهنگی میان واشنگتن و اروپاییها بر سر این پرونده با دشواریهایی روبروست.
یورونیوز فارسی